1. Home
  2.   MIRT-gebieden
  3.   Noordwest-Nederland
  4. Hoofdopgaven

Hoofdopgaven

Economie: optimalisatie vestigingsklimaat

De inzet is gericht op het versterken van de internationale concurrentiepositie. Daarbij maakt massa, zowel qua bedrijven als arbeidsmarkt, de regio extra aantrekkelijk. Clustering van bedrijven is namelijk goed voor vergaande specialisatie en bovendien stimuleert interactie in druk stedelijk gebied kennisdeling, hetgeen de kans op een goede match op de arbeidsmarkt vergroot. Het is daarom de opgave om geconcentreerd ruimte te bieden aan economische activiteiten en bovenlokale voorzieningen. Noordwest-Nederland kampt tegelijkertijd binnen en buiten de stadscentra met een grote leegstand van kantoren. Er zijn stappen gezet om deze leegstand tegen te gaan, door transformatie en het uit de markt halen van kantoorplannen. Het is de opgave deze aanpak verder uit te bouwen. Hetzelfde geldt voor de herstructurering, intensivering en transformatie van bedrijventerreinen en voor de toenemende leegstand van winkelvastgoed. De mogelijkheden van herstructurering en transformatie spelen tevens een grote rol bij de verstedelijkingsopgave.

Verstedelijking: duurzame woningbouwontwikkeling

Noordwest-Nederland heeft een gunstig woonklimaat. Naast het woningaanbod wordt dit bepaald door de veelzijdige arbeidsmarkt, de vele soorten (hogere) opleidingen, het ruime culturele aanbod, het brede voorzieningenniveau en de mogelijkheden tot recreëren op en aan het water en in de natuur. De combinatie van de bovenstaande factoren leidt tot een blijvend grote woonvraag, met name in Noordwest-Nederland, waar sprake is van een relatief jonge bevolking. De woningmarkt komt inmiddels weer op gang. Op de langere termijn gaat het er om tijdig te voorzien in voldoende en passende woongelegenheid, waarbij (markt) partijen worden uitgenodigd tot het investeren in en realiseren van de gewenste woningbouw. Het is zaak tijdig te voorzien in voldoende en passende locatiecapaciteit voor het wonen. Daarbij moet ook gebruik gemaakt worden van de toenemende mogelijkheden om via transformatie woningen toe te voegen. Oplopende tekorten kunnen, op termijn, negatieve gevolgen hebben voor de aantrekkelijkheid en toegankelijkheid (c.q. betaalbaarheid) van de regio voor (internationale) kenniswerkers. Daarbij is het van belang te onderkennen dat de demografische groei in deze regio de komende decennia zal worden gedomineerd door enerzijds een groei van de leeftijdsgroepen tot 35 jaar en anderzijds door de groei van het aantal 65+ huishoudens. Kwalitatief gezien is er met name behoefte aan centrumstedelijke en groenstedelijke woonmilieus. Bij het versterken van het kwantitatieve en kwalitatieve woningaanbod ligt de nadruk in eerste instantie op bouwen binnen bestaand bebouwd gebied. Daarbij is speciale aandacht voor verdichting rondom OV-knooppunten. Daarnaast is het van belang dat lopende grote projecten als Leidsche Rijn en de groei van Almere zo spoedig mogelijk verder tot uitvoering komen.

Bereikbaarheid: goed functionerend vervoersnetwerk

Noordwest-Nederland heeft haar sterke economische positie mede te danken aan haar goede bereikbaarheid. De economische ontwikkeling en het toenemend aantal inwoners zorgen voor een toenemende druk op het mobiliteitssysteem. De bereikbaarheidsproblemen op de hoofdinfrastructuur zullen zich naar verwachting vooral voordoen aan de noord- en noordwestkant van Amsterdam, aan de oostkant van Amsterdam en rond Lelystad. Bij het regionaal OV vallen vooral de knelpunten in Utrecht op en op het OV-knooppunt Schiphol Plaza. Er dient te blijven worden voorzien in een goede bereikbaarheid in de vorm van een robuust multimodaal vervoersnetwerk. Daarbij verdienen de bereikbaarheid van de luchthaven en de haven, inclusief de achterlandverbindingen, speciale aandacht. Daarnaast is het met het oog op de toenemende verstedelijking des te belangrijker om de stedelijke en regionale infrastructuur (weg, OV, fiets) mede in relatie tot de hoofdinfrastructuur, te optimaliseren en waar nodig uit te bouwen. Het gaat om het managen en faciliteren van de gehele verplaatsingsketen, waarbij de knelpunten zich in toenemende mate manifesteren in de ‘first and last mile’. Bij de verdere analyse van de bereikbaarheidsproblematiek kan gebruik worden gemaakt van de bereikbaarheidsindicator. Bij het zoeken naar oplossingen zal conform de zogenaamde Meer Bereiken aanpak een breed palet aan oplossingsrichtingen op het gebied van innoveren, informeren, in stand houden, inrichten en infrastructuur moeten worden ingezet. Bij inrichten gaat het onder meer om de ontwikkeling van knooppunten.

Natuur en landschap: aantrekkelijk landelijk gebied en groen in en om de stad

Het rijke aanbod van woon-, werk- en natuurgebieden op korte afstand van elkaar vormt voor Noordwest-Nederland een vestigingsplaatsfactor van betekenis. In grote delen van Noordwest-Nederland staat de kwaliteit van het landschap echter onder druk. Het is de opgave de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten en structuren te behouden en te versterken. Daarnaast is het, zeker in relatie tot de toenemende verstedelijkingsdruk, noodzakelijk om te blijven investeren in de toegankelijkheid en beleving van het landelijk gebied. De financiële middelen voor natuur en landschap zijn schaars. Om die reden wordt er zowel door overheden als terreinbeherende organisaties gekeken naar private partijen. Het is de opgave nieuwe financieringsconstructies te ontwikkelen, waarbij een balans wordt gezocht tussen economische activiteiten en de kwaliteiten van natuur en landschap.

Water: robuust watersysteem

In Noordwest-Nederland neemt de wateropgave als gevolg van de klimaatverandering toe. Het gaat er vooral om een betere bescherming te bieden tegen hoog water en het voorkomen van grote schade als gevolg van hevige regenval en zoetwatertekorten. Het vinden van oplossingen hiervoor vormt een randvoorwaarde voor een goed vestigingsklimaat en voor de leefbaarheid in deze regio. In 2017 verandert de normering van primaire waterkeringen in de Waterwet. Dit zal er onder andere toe leiden dat het Noordzeekanaal niet langer de status zal hebben van ‘gevaarlijk buitenwater’ en de bescherming tegen de zee primair door de kust en de Zeetoegang IJmond zal worden geregeld. In het kader van het Deltaprogramma hebben overheden in 2014 gezamenlijk toegezegd om de bebouwde omgeving beter bestand te maken tegen hitte, droogte en wateroverlast en om het optreden van extra risico’s op schade en slachtoffers bij (her)ontwikkeling tegen te gaan. Daarnaast moeten nationale vitale en kwetsbare functies, zoals de energievoorziening, beter bestand worden gemaakt tegen overstromingen.

Energie: verduurzaming energievoorziening

Noord-Holland, Utrecht en Flevoland zullen een substantiële bijdrage moeten leveren aan de nationale doelen om in 2023 te komen tot een 20% lagere CO2-uitstoot en 16% duurzame energieopwekking. Enerzijds moet door besparing het energieverbruik worden teruggedrongen door de bestaande woningvoorraad duurzaam te renoveren, door maatschappelijk vastgoed duurzaam te maken en door kennisverspreiding. Anderzijds moet de productie van duurzame energie drastisch omhoog en moet dit ruimtelijk mogelijk worden gemaakt.